TEVRAT
Allah´tan gelen dört büyük kitabtan ilki. Ibranice Tura kelimesinin Arabcalasmis bicimi olan Tevrat kanun, ittifak, birlik, anlasma, sözlüsme,adlasma gibi anlamlari dile getirir. Islam geleneginde Hz. Musa´ya nazil olan kitabi belirtir. Yahudi geleneginde ise, bugün Ahd-i Atik (Eski Ahit) denilen kitablar toplaminin adidir.
Dinler tarihcileri 39 kitabtan meydana gelen Tevrat´i genellikle üc bölüme ayirirlar: 1- Tevrat (Kanun Kitabi), 2- Nebiim (Nebiler Kitabi), 3- Ketubim (Yazilar Kitabi). 1. Bölüm, Hz. Musa´nin ilk bes kitabini ihtiva eder. Islam alimlerine göre de Cenab-i Hak tarafindan Hz. Musa´ya verilen asil Tevrat budur. Bu ilk bes kitab, (Fr.Pentateuque) Tekvin, Cikis, Levlililer, Sayilar, Tesniye´den meydana gelmektedir. 2. Bölüm, Nebiim 6. Kitab (Yesu) ´dan baslar, 22. Kitab (Nesidelerin Nesidesi)´ne kadar devam eder. 3. Bölüm, Ketubim 23. Kitab Isaya´dan baslar, 39. Kitab olan Malaki ile sona eder.
Yahudilige göre Tevrat´in ilk bes kitabi kelimesi kelimesine Yahveg (Yehova) tarafindan Hz. Musa (Mose)´ya bildirilmis Tanri kelamidir. Besinci kitabtan sonra gelen Yesu da ayni kitabtan sayilmis ve böylece alti kitablik bir deste meydana getirilmistir. XVIII. yy. Fransiz bilginlerinden Jean Astruc´a göre ilkbes kitabtan meydana gelen Tevrat´in 1. Bölümü, birbirine karistirilmayan iki ayri anlatim tarzi ihtiva etmektedir. Bu iki ayri anlatimdan birinde Tanri´nin adi Elohim (Ruhlar), digerinde ise Yehova (Varolan) diye gecmektedir. Diger bir ifade ile bu iki metne Elohist ve Yahvist metin denilmektedir. Bu iki ayri metinde bircok celiskiler tesbit edilmistir.
Klasik Islam literatüründe genellikle Ibranice, Yunanca Ve Samirice olan üc meshur nushasi bulundugu kabul edilir. Yahudiler ve Protestanlar Ibranice, Roma ve Dogu kiliseleri Yunanca, Samiriler de Samirice nushayi digerlerine tercih ederler.
Her ne kadar Yahudilik talimlerinin bütünün Tevrat deniliyor ve bu terim Hz. Musa´ya atfedilen ilk bes kitabi ifade ediyorsa da; Tora, Yahudiligin diger kitab ve ögretilerini de icine almaktadir. Yahudilige göre Tevrat, 1. Yazili, 2. Sözlü olmak üzere iki kisimda incelenebilir. 1. Yazili olan kitab Tur-i Sina´da (Har Sinay) Tanri Yahve tarafindan Hz. Musa (Muse)´ya indirilen bes kitab ve eklerini ihtiva eder. 2- Sözlü olan kisim ise, yine Hz. Musa´yi atfedilen ve Ondan nakledilenlerle, Tevrat´i tamamlayan aciklamalari ihtiva eder. Günümüz Yahudileri Tevrat karsiliginda Tarah terimini kullanmayi tercih etmektedirler.
Takriben M.Ö. 1200-1100 yillari arasinda da tamamlanan ve Ibranice yazilmis olan Tarah´in icerisinde bir kac Aramca parca da bulunmaktadir. Tevrat´in eski Ibranice yazmasi M.S VII, ve X. yy´da kaleme alinmis bir kaynaktir. Bu kaynagin M.Ö. I. yy´daki Ibranice metinlere dayandigi dinler tarihcilerince ileri sürülmektedir.
(Samil Islam Ansiklopedisi/Heyet)
|